Uçak
seyahatlerinde yaşanan rötar, uçuş iptali veya overbooking (kapasite fazlası
bilet satışı) gibi durumlar yolcuların mağdur olmasına yol açabiliyor.
Ülkemizde uçak yolcularının hakları, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM)
tarafından 3 Aralık 2011 tarihli ve 28131 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak
yürürlüğe giren Havayolu ile Seyahat Eden Yolcuların Haklarına Dair Yönetmelik
ile güvence altına alınmıştır.
1-Uçuş İptal
Edildiğinde Yolcu Hakları
Uçuşun
iptal edilmesi durumunda havayolu taşıma işletmesi yolculara şu olanakları
sunmak zorundadır:
-Bilet İadesi veya
Güzergâh Değişikliği:
Yolcuya bilet ücretinin tam iadesi ya da en yakın tarihe/uygun bir güzergâha
ücretsiz bilet teklif edilmelidir.
-İkram ve İletişim
Hizmeti: Beklenen
süreye bağlı olarak yolculara ücretsiz yiyecek-içecek ikramı ile iletişim
imkânı (telefon, e-posta vb.) sağlanmalıdır.
-Konaklama ve
Transfer: Yeni
uçuşun ertesi güne veya daha sonraki bir tarihe sarkması halinde, havayolu
şirketi ücretsiz otel konaklaması ve konaklama yerine ulaşımı (transferi)
sağlamakla yükümlüdür.
-Alternatif Ulaşım
Bilgilendirmesi:
İptal durumunda havayolu, alternatif ulaşım yolları hakkında yolcuyu
bilgilendirmek zorundadır.
2-Uçuş İptalinde
Tazminat Hakkı ve Şartları
Uçuşun
iptal edildiği yolcuya önceden bildirilmediyse, yolcuların nakdi tazminat alma
hakkı doğar. Tazminat hakkının şartları şunlardır:
1-İptal durumunun
planlanan uçuş saatinden en az 2 hafta önce yolcuya bildirilmemiş olması,
2-İptal planlanan
uçuş saatinden 2 hafta ile 7 gün öncesinde bildirilmişse; planlanan hareket
saatinden en fazla 2 saat önce kalkış ve varış noktasına en fazla 4 saat sonra
ulaşım sağlayan bir alternatif sunulmamış olması,
3-İptal planlanan
uçuş saatinden 7 günden daha kısa sürede bildirilmişse; planlanan hareket
saatinden en fazla 1 saat önce kalkış ve varış noktasına en fazla 2 saat sonra
ulaşım sağlayan bir alternatif sunulmamış olması.
İspat Yükümlülüğü: İptal bilgisinin yolcuya
ulaştırıldığını ispat etme yükümlülüğü havayolu şirketine aittir. Yolcu
iletişim bilgilerini eksik veya yanlış vermişse ya da havayolu tüm tedbirleri
almasına rağmen olağanüstü durumların (olumsuz hava koşulları, doğal afetler vb.)
varlığını kanıtlayabiliyorsa tazminat ödeme yükümlülüğünden kurtulabilir.
Ne Kadar Tazminat
Alabilirsiniz?
Tazminatlar,
biletin satın alındığı tarihteki TCMB Döviz Sales Kuru üzerinden Türk Lirası
olarak ödenir:
-İç Hat Uçuşları: 100 Euro karşılığı TL
-Dış Hat Uçuşları:
--1.500
km veya daha kısa
uçuşlar: 250 Euro karşılığı TL
--1.500
km – 3.500 km arası
uçuşlar: 400 Euro karşılığı TL
--3.500
km’den uzun
uçuşlar: 600 Euro karşılığı TL
3-Uçuş Gecikmesi
(Rötar) Durumunda Haklar
Gecikme
süreleri uçuş mesafesine göre belirli bir sınırı aştığında havayolu işletmesi
yolculara ücretsiz ikram ve iletişim imkânı sunmakla yükümlüdür:
|
Uçuş Mesafesi /
Türü |
Beklenen
Gecikme Süresi |
Sunulması
Gereken Haklar |
|
İç Hatlar &
1.500 km’den kısa |
2 saat veya daha fazla |
Bedelsiz ikram +
İletişim (Telefon/E-posta) |
|
1.500 km – 3.500
km arası |
3 saat veya daha fazla |
Bedelsiz ikram +
İletişim (Telefon/E-posta) |
|
3.500 km’den
uzun |
4 saat veya daha fazla |
Bedelsiz ikram +
İletişim (Telefon/E-posta) |
-5
Saati Aşan Gecikmeler:
Bilet ücretinin iadesi ve yolcunun seyahat başlangıç noktasına ücretsiz dönüş
bileti teklif edilmelidir.
-Gece
Konaklaması Gereken Gecikmeler:
Hareket saati ertesi güne sarktığında otel konaklaması ve transfer hizmeti
verilmesi zorunludur.
4-Alt veya Üst
Sınıfa Yerleştirme (Upgrade / Downgrade)
-Üst
Sınıfa Alınma (Upgrade):
Havayolu şirketi yolcuyu satın aldığı sınıftan daha üst bir sınıfa (örneğin
Economy'den Business'a) yerleştirirse, yolcudan hiçbir ek ücret talep edemez.
-Alt
Sınıfa Alınma (Downgrade):
Yolcu satın aldığı sınıftan daha alt bir sınıfa yerleştirilirse, 7 gün içinde
bilet ücret farkı ve ek olarak uçuş mesafesine göre aşağıdaki tutarlar iade
edilir:
--1.500
km ve daha kısa uçuşlarda:
Bilet ücretinin %30’u
--1.500
km – 3.500 km arası uçuşlarda:
Bilet ücretinin %50’si
--3.500
km’den uzun uçuşlarda:
Bilet ücretinin %75’i
5-Öncelikli
Yolcular ve Hukuki Haklar
-Öncelikli
Yolcular: Havayolu
şirketleri; hareket kabiliyeti kısıtlı kişiler ve refakatçileri, rehber
köpekler ve tek başına seyahat eden çocukların taşınmasına öncelik tanımak
zorundadır.
-Cezai Yaptırımlar: SHGM yönetmelik hükümlerine uymayan havayolu şirketlerine 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu’nun 143. maddesi uyarınca idari para cezası uygulanır.
-Mahkeme Yolu: SHGM yönetmeliği kapsamında tazminat alınmış olsa dahi, yolcuların doğan diğer maddi/manevi zararları için mahkemelere başvurarak genel hükümlere göre ilave tazminat davası açma hakları saklıdır.
Yasal Uyarı: İşbu rehber niteliğindeki makale genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup doğrudan hukuki tavsiye niteliğinde değildir. Bu hususta somut olay ve süreçleriniz için uzman bir avukata başvurmanız önerilir.