UÇAK YOLCULARININ HAKLARI

Uçak seyahatlerinde yaşanan rötar, uçuş iptali veya overbooking (kapasite fazlası bilet satışı) gibi durumlar yolcuların mağdur olmasına yol açabiliyor. Ülkemizde uçak yolcularının hakları, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) tarafından 3 Aralık 2011 tarihli ve 28131 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Havayolu ile Seyahat Eden Yolcuların Haklarına Dair Yönetmelik ile güvence altına alınmıştır.

 

1-Uçuş İptal Edildiğinde Yolcu Hakları

Uçuşun iptal edilmesi durumunda havayolu taşıma işletmesi yolculara şu olanakları sunmak zorundadır:

-Bilet İadesi veya Güzergâh Değişikliği: Yolcuya bilet ücretinin tam iadesi ya da en yakın tarihe/uygun bir güzergâha ücretsiz bilet teklif edilmelidir.

-İkram ve İletişim Hizmeti: Beklenen süreye bağlı olarak yolculara ücretsiz yiyecek-içecek ikramı ile iletişim imkânı (telefon, e-posta vb.) sağlanmalıdır.

-Konaklama ve Transfer: Yeni uçuşun ertesi güne veya daha sonraki bir tarihe sarkması halinde, havayolu şirketi ücretsiz otel konaklaması ve konaklama yerine ulaşımı (transferi) sağlamakla yükümlüdür.

-Alternatif Ulaşım Bilgilendirmesi: İptal durumunda havayolu, alternatif ulaşım yolları hakkında yolcuyu bilgilendirmek zorundadır.

 

2-Uçuş İptalinde Tazminat Hakkı ve Şartları

Uçuşun iptal edildiği yolcuya önceden bildirilmediyse, yolcuların nakdi tazminat alma hakkı doğar. Tazminat hakkının şartları şunlardır:

1-İptal durumunun planlanan uçuş saatinden en az 2 hafta önce yolcuya bildirilmemiş olması,

2-İptal planlanan uçuş saatinden 2 hafta ile 7 gün öncesinde bildirilmişse; planlanan hareket saatinden en fazla 2 saat önce kalkış ve varış noktasına en fazla 4 saat sonra ulaşım sağlayan bir alternatif sunulmamış olması,

3-İptal planlanan uçuş saatinden 7 günden daha kısa sürede bildirilmişse; planlanan hareket saatinden en fazla 1 saat önce kalkış ve varış noktasına en fazla 2 saat sonra ulaşım sağlayan bir alternatif sunulmamış olması.

 

İspat Yükümlülüğü: İptal bilgisinin yolcuya ulaştırıldığını ispat etme yükümlülüğü havayolu şirketine aittir. Yolcu iletişim bilgilerini eksik veya yanlış vermişse ya da havayolu tüm tedbirleri almasına rağmen olağanüstü durumların (olumsuz hava koşulları, doğal afetler vb.) varlığını kanıtlayabiliyorsa tazminat ödeme yükümlülüğünden kurtulabilir.

 

Ne Kadar Tazminat Alabilirsiniz?

Tazminatlar, biletin satın alındığı tarihteki TCMB Döviz Sales Kuru üzerinden Türk Lirası olarak ödenir:

-İç Hat Uçuşları: 100 Euro karşılığı TL

-Dış Hat Uçuşları:

--1.500 km veya daha kısa uçuşlar: 250 Euro karşılığı TL

--1.500 km – 3.500 km arası uçuşlar: 400 Euro karşılığı TL

--3.500 km’den uzun uçuşlar: 600 Euro karşılığı TL

 

3-Uçuş Gecikmesi (Rötar) Durumunda Haklar

Gecikme süreleri uçuş mesafesine göre belirli bir sınırı aştığında havayolu işletmesi yolculara ücretsiz ikram ve iletişim imkânı sunmakla yükümlüdür:

Uçuş Mesafesi / Türü

Beklenen Gecikme Süresi

Sunulması Gereken Haklar

İç Hatlar & 1.500 km’den kısa

2 saat veya daha fazla

Bedelsiz ikram + İletişim (Telefon/E-posta)

1.500 km – 3.500 km arası

3 saat veya daha fazla

Bedelsiz ikram + İletişim (Telefon/E-posta)

3.500 km’den uzun

4 saat veya daha fazla

Bedelsiz ikram + İletişim (Telefon/E-posta)

-5 Saati Aşan Gecikmeler: Bilet ücretinin iadesi ve yolcunun seyahat başlangıç noktasına ücretsiz dönüş bileti teklif edilmelidir.

-Gece Konaklaması Gereken Gecikmeler: Hareket saati ertesi güne sarktığında otel konaklaması ve transfer hizmeti verilmesi zorunludur.

 

4-Alt veya Üst Sınıfa Yerleştirme (Upgrade / Downgrade)

-Üst Sınıfa Alınma (Upgrade): Havayolu şirketi yolcuyu satın aldığı sınıftan daha üst bir sınıfa (örneğin Economy'den Business'a) yerleştirirse, yolcudan hiçbir ek ücret talep edemez.

-Alt Sınıfa Alınma (Downgrade): Yolcu satın aldığı sınıftan daha alt bir sınıfa yerleştirilirse, 7 gün içinde bilet ücret farkı ve ek olarak uçuş mesafesine göre aşağıdaki tutarlar iade edilir:

--1.500 km ve daha kısa uçuşlarda: Bilet ücretinin %30’u

--1.500 km – 3.500 km arası uçuşlarda: Bilet ücretinin %50’si

--3.500 km’den uzun uçuşlarda: Bilet ücretinin %75’i

 

5-Öncelikli Yolcular ve Hukuki Haklar

-Öncelikli Yolcular: Havayolu şirketleri; hareket kabiliyeti kısıtlı kişiler ve refakatçileri, rehber köpekler ve tek başına seyahat eden çocukların taşınmasına öncelik tanımak zorundadır.

-Cezai Yaptırımlar: SHGM yönetmelik hükümlerine uymayan havayolu şirketlerine 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu’nun 143. maddesi uyarınca idari para cezası uygulanır.

-Mahkeme Yolu: SHGM yönetmeliği kapsamında tazminat alınmış olsa dahi, yolcuların doğan diğer maddi/manevi zararları için mahkemelere başvurarak genel hükümlere göre ilave tazminat davası açma hakları saklıdır.


Yasal Uyarı: İşbu rehber niteliğindeki makale genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup doğrudan hukuki tavsiye niteliğinde değildir. Bu hususta  somut olay ve süreçleriniz için uzman bir avukata başvurmanız önerilir.