Günümüzde
şirketlerin gayrimenkul ve menkul edinebilmesi durumları ile sıklıkla
karşılaşılmaktadır. Türkiye’de kurulmuş şirketlerin yanı sıra yabancı şirketler
de kanunda öngörülen hallerin varlığı halinde gayrimenkul ve menkul
edinebilmektedir.
Yabancı Şirket ve
Yabancı Sermayeli Şirket Ayrımı
Yabancı
şirket kavramı, yabancı sermayeli şirket kavramı ile sıklıkla
karıştırılabilmektedir. Yabancı sermayeli şirket, 6102 sayılı Türk Ticaret
Kanunu hükümlerine göre Türkiye’de kurulan ve Türk Ticaret Siciline kaydedilen
şirketlerdir. Yabancı sermayeli şirketler, Türkiye Cumhuriyeti hukuk
kurallarına tabi şirketler olup, sadece sermayelerinin tamamı veya bir kısmı
yabancı gerçek veya tüzel kişilere aittir. Bu nedenle, yabancı sermayeli
şirketlerin hissedarlarının yabancı kişiler olması, söz konusu şirketi yabancı
tüzel kişi statüsüne sokmaz. Dolayısıyla yabancı sermayeli şirketlerin
gayrimenkul alması, doğrudan yabancı ülkede kurulu şirketlerden farklı şartlara
tabidir. Yabancı şirket ise Türkiye’de kurulmamış olup kuruldukları ülkelerin
kanunlarına tabi olan ve Türk sermayeli şirket hissedarları bulunmayan
şirkettir. Bu nedenle yabancı şirketlerin gayrimenkul alması, yabancı sermayeli
şirketlerden farklı işlemlere tabidir.
Yabancı
şirketlerin gayrimenkul alması, 2644 sayılı Tapu Kanunu’nun 35. maddesinde
düzenlenmiştir. Ayrıca bu kanuna göre yabancı şirketlerin gayrimenkul alması
ancak özel kanun hükümleri çerçevesinde tüzel kişiliğe sahip ticari şirketleri
açısından taşınmaz mülkiyeti ve taşınmazlar üzerinde sınırlı ayni hak edinme
şeklinde mümkündür. Tüzel kişiliğe sahip ticari şirket vasfı taşımayan yabancı
kuruluşların Türkiye’de gayrimenkul alması söz konusu olmamaktadır.
Yabancı
Şirketlerin Gayrimenkul Alması Koşulları
Yabancı tüzel
kişiliğe sahip ticari şirket vasfındaki yabancı şirketlerin Türkiye’de
gayrimenkul alması 2644 sayılı Tapu Kanunu’nun 35. maddesi ile düzenlenmiş ve
bazı koşullara bağlanmıştır. Bu koşullar şunlardır:
Yabancı
Şirketlerin Gayrimenkul Almasının Yasak Olduğu Yerler
Yabancı
şirketlerin gayrimenkul alması koşullarının yanında, yabancı şirketler lehine
Türkiye’de tesis edilecek ipoteklerde Tapu Kanunu’nun 35. maddesinin 1. ve 2.
fıkralarında yer alan kayıt ve sınırlamalar aranmamaktadır. Ancak yabancı
şirketler, Tapu Kanunu’nun 35. maddesinin 7. fıkrasında belirtildiği üzere bazı
stratejik ve hassas bölgelerde gayrimenkul ve sınırlı ayni hak edinememektedir.Yabancı
şirketlerin gayrimenkul ve sınırlı ayni hak dahi edinemeyeceği söz konusu
yerler şunlardır:
Yabancı şirketlerin gayrimenkul alması ve sınırlı ayni hak edinmesi bakımından bu yerleri kamu yararı ve ülke güvenliği açısından belirlemeye yetkili makam Cumhurbaşkanlığı'dır. Cumhurbaşkanlığı, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının tescile esas koordinatlı harita ve planlarını içeren teklifleri üzerine bu alanları belirlemektedir.
Yasal Uyarı: İşbu rehber niteliğindeki makale genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup doğrudan hukuki tavsiye niteliğinde değildir. Bu hususta somut olay ve süreçleriniz için uzman bir avukata başvurmanız önerilir.