Halk
arasında doktor hatası olarak tanımlanan Malpraktis yani yanlış tedavi kavramı,
belirli tıbbi hatalarda mağdurlara dava açma hakkı tanıyan sağlık hukukuna ait
önemli bir kavramdır. Malpraktis, ilaç kullanımından hastane enfeksiyonlarına
kadar tıbbi bakımın her aşamasında ortaya çıkabilecek bir süreci kapsamaktadır.
Hekimler
için esas sorumluluk yanlış tedavi konusunda oluşmaktadır. Tıbbi standartlara
uygun olmayan müdahalelerden dolayı hastanın zarar gördüğü yanlış tedaviden
kaynaklanan durumlar bu kapsamda yer almaktadır ve bunlarda yanlış tedaviden
kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davalarına konu olmaktadır.
Doktor
hem yanlış tedaviden kaynaklanan tazminat davalarında hem diğer aleyhine olan
davalarda işçi gibi özenle davranmak zorunluluğuna uyup uymadığına
bakılmaktadır. Doktor hafif kusurundan dahi sorumlu olduğundan yanlış tedaviden
kaynaklanan sorumluluğu da fazlasıyla mevcut olup yanlış tedaviden kaynaklanan
tazminat davalarında bir kusur sorumluluğu söz konusu olmaktadır. Ayrıca
ülkemizde doktorların hukuki sorumluluklarında kusur sorumluluğu esas kabul
edilmektedir. Devlet hastanelerinde yapılan hizmet, kamu hizmeti olduğundan
yanlış tedaviden kaynaklanan tazminat davalarında kamu hastanelerinde devlet
birinci derecede sorumlu olmaktadır. Zarara doktor sebep olmuş olsa bile
hukuken devlet sorumlu olmaktadır. Bu bağlamda, hasta yanlış tedaviden
kaynaklanan tazminat davasını idari yargıda tam yargı davası adı altında sadece
Sağlık Bakanlığı'na karşı açabilmektedir. Bakanlık yanlış tedaviden kaynaklanan
tazminat davasında tazminata mahkum edildiği takdirde, daha sonra hekime karşı
rücu davası açarak kusuru oranında ondan geri alabilmektedir.
Yanlış
tedaviden kaynaklanan tazminat davalarında kural olarak davanın yöneltilmesi
gereken Sağlık Bakanlığı olmakla birlikte yanlış tedaviden kaynaklanan tazminat
davası doktorun kişisel kusurunun olduğu bazı durumlarda doğrudan doktora karşı
da açılabilmektedir.
Doktorun
özel hastanede çalıştığı durumlarda, özel hastane yanlış tedaviden kaynaklanan
tazminat davalarında adam çalıştıran ve işleten sıfatıyla doktor ile birlikte
zarardan sorumludur. Bu durumda yanlış tedaviden kaynaklanan tazminat
davası, doktor ve özel hastane aleyhine açılması gerekmektedir.
Doktor
özel hastane ilişkisinde doktor hastanenin çalışanı olabileceği gibi hastane
doktora yer ve teknik imkân sağlayan konumda da olabilmektedir. Bu durumda
doktorun tedavideki hatasından hastane sorumlu olmadığından yanlış tedaviden
kaynaklanan tazminat davaları da hastaneye yöneltilemez. Hastanın
uğradığı zararda, hastaneye atfedilebilir bir kusur bulunduğu takdirde
hastanenin sorumluluğuna gidilebilmektedir ve yanlış tedaviden kaynaklanan
tazminat davası hastaneye de yöneltilebilmektedir.
Yanlış
Tedaviden Kaynaklanan Tazminat Davası tam yargı davası olarak idarede açılmakla
birlikte davada tazminatın belirlenmesinde Danıştay içtihatlarıyla geliştirilip
kabul edilen temel kalemler ise şunlardır;
1-Maddi veya manevi
varlık arasındaki kayıp ve eksilmeler yahut her türlü olumsuz fark,
2-Maddi zarar,
3-Mal varlığında
oluşsan zarar,
4-Beden varlığında
oluşan zarar,
5-Manevi zarar,
6-Süregelen zararlar,
Yanlış
Tedaviden Kaynaklanan Tazminat Davasının söz konusu zararının tazminin nakden
karşılanması gerekmektedir. Ayrıca yanlış tedaviden kaynaklanan tazminat
davalarında hükmedilecek olan tazminat miktarı belirlenirken tazminatın türü
maddi ise, zarara uğrayanın kusuru irdelenmesi gerekmektedir.
Günümüzde
Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası’yla beraber tüm
hatalardan doğan zararlara ilişkin doktorlar dâhil bazı tıp çalışanları zorunlu
olarak sigortalanmışlardır. Dolayısıyla doktorun yapmış olduğu yanlış tedaviden
dolayı dava sonrası ödeyeceği tazminat artık sigortalar tarafından
karşılanmaktadır. Hasta veya yanlış tedaviden dolayı zarara uğramış yakınları
doktorun zorunlu tutulduğu Tıbbi Kötü Uygulamaya ilişkin Zorunlu Mali
Sorumluluk sigortasından bunu isteyebileceklerdir.
Sonuç
olarak bir hastanın yanlış tedavi sonucunda başına gelenlerin tanzimi, hizmet
kusuru veya kişisel kusur ayrımı göz önüne alınarak yanlış tedaviden
kaynaklanan tazminat davası açılabilmektedir.
Yasal
Uyarı: İşbu rehber niteliğindeki makale genel bilgilendirme amacıyla
hazırlanmış olup doğrudan hukuki tavsiye niteliğinde değildir. Bu hususta
somut olay ve süreçleriniz için uzman bir avukata başvurmanız önerilir.